hordziej | blog

Niespodziewanie podczas zwiedzania londyńskich muzeów i galerii największą przyjemnością okazała się dla mnie wizyta w Tate Britain. Nie tylko ze względu na dzieła sztuki, które można tam zobaczyć, ale też ze względu na ciszę i spokój, której w Londynie nie łatwo doświadczyć. Może nie jest to profesjonalne podejście, ale należę do tych osób, które na widok tłumu w nowojorskiej Momie zawracają w miejscu i decydują się na spacer po mieście..

To, co sprawia że Tate Britain tym razem wygrało w moim rankingu z (zatłoczonym) Tate Modern to najnowsza praca Martina Creeda zatytułowana Work No. 850. Prace Creeda przeważnie opisywalne są w prosty, niemal tautologiczny sposób; materiałem prezentowanej obecnie w Tate Britain pracy jest człowiek, a właściwie kilka osób, które co 30 sekund biegną z dużą prędkością przez główny korytarz muzeum. Autor stawia w ten sposób w centrum uwagi samego człowieka i piękno jego ruchu, ale nie tylko o tym jest to przedstawienie.

Martin Creed, Work No. 850, nagranie (moje) z telefonu komórkowego…

Pomysł na pracę wziął się z doświadczenia, które znane jest chyba wszystkim miłośnikom sztuki: Creed wspomina zwiedzanie katakumb Kapucynów w Palermo, które ze względu na spóźnienie musiał wraz z grupą znajomych dosłownie przebiec, mijając w absurdalnym tempie ciała martwych zakonników wiszące na ścianach klasztoru. Od razu przypominają mi się moje własne historyczne biegi przez muzealne sale, przez co praca Creeda staje się bardzo uniwersalną opowieścią. Paradoksalnie, to właśnie “praca numer 850″ sprawia, że na dłużej zatrzymuję się na terenie muzeum.

Martin Creed gości w Tate Britain do 16 listopada 2008.
Przy okazji warto dodać, że o posadę “biegacza” można się ubiegać poprzez stronę internetową muzeum, a wynagrodzenie wynosi £9.35 za godzinę:)

Do 15 września można przesyłać prace na konkurs “Sittcomm Award”. W konkursie udział mogą wziąć artyści posługujący się medium fotografii pochodzący z krajów Europy Centralno-Wschodniej - dokładne informacje na stronie internetowej organizatorów. Nagrodą jest nie tylko 2.000€ ale także spora promocja w formie prezentacji prac finalistów, przede wszystkim podczas europejskich festiwali fotografii.

Pisząc o przeglądzie portfolio Rhubarb-Rhubarb nie napisałem o jednym bardzo ciekawym zjawisku. Mam na myśli firmy w rodzaju Blurb, które umożliwiają swoim klientom opublikowanie profesjonalnie wydanej książki w jednym egzemplarzu za cenę kilkudziesięciu dolarów.

Po raz pierwszy tego rodzaju publikacje spotkałem właśnie w Birmingham i miałem okazję przekonać się, że nie jest to żadne oszustwo: książki były wydrukowane na bardzo wysokim poziomie, zszyte i oprawione w twardą oprawę na poziomie, który normalnie dostępny jest tylko podczas prawdziwej wysokonakładowej produkcji!

Nie sposób przecenić rewolucyjnego charakteru tego typu usług, chociaż oczywiście jest to tylko kolejna rewolucja z kategorii kultura 2.0. Może się to także okazać bardzo namacalną motywacją do podniesienia poziomu dla wielu wydawców, dla których portale w rodzaju Blurb mogą stanowić dużą konkurencją, tym bardziej że zamówione na stronie książki można od razu wstawić do międzynarodowej dystrybucji! Już teraz w dziale fotografia jest do kupienia blisko dwa tysiące pozycji, które można w wygodny sposób przeglądać on-line.

Zjawisko z pewnością warte uwagi, a dla osób zainteresowanych dodam jeszcze jeden link do firmy, której usługi miałem okazję sprawdzić i które z pewnością są na poziomie: myphotobook.

Mimi Youn, meme by mimi

No to witam po długiej przerwie! Tak się złożyło, że obudziłem się dzisiaj w cichym jasnym mieszkaniu, w powietrzu odpowiednia zawartość bezprzewodowego internetu, a za drzwiami Londyn.. chyba dobry czas żeby wrócić do pisania:)

Nie było by nie na miejscu zacząć od tego, co się wydarzyło i powinno się znaleźć dawno na blogu, ale to kiedy indziej. Na razie jest dzisiaj.

Ostatnie trzy dni recenzowałem prace na przeglądzie portfolio Rhubarb-Rhubarb w Birmingham. Przede mną na stole sterta wizytówek, pocztówek, publikacji - reszta została w hotelowym pokoju (trochę smutny moment wyjazdu z tego typu wydarzeń, kiedy okazuje się, że parę kilogramów makulatury trzeba zostawić, bo nie ma jak i nie ma po co ich ze sobą brać..). Bez przeglądania mogę sobie przypomnieć właściwie tylko dwa portfolia, które w jakiś sposób mnie dotknęły.

Mimi Youn to koreanka mieszkająca w Londynie, której polaroid ilustruje ten wpis. Ciekawy jest efekt przemieszania realnej i abstrakcyjnej przestrzeni obrazu w tych obiektach. Manipulacje na materiałach firmy Polaroid nie są może bardzo oryginalne, ale wszystkie prace Mimi mają w sobie uroczą lekkość i są bardzo spójne. Na stronie www znajdują się też dwie prace wideo.

Mimi Youn, I can hear you

Drugą serią prac, które zapadły mi w pamięć to (auto)biograficzne zdjęcia Francuzki Carolle Benitah, która w poetyczny sposób dokumentuje swoje życie z dorastającym synem, przebieg choroby która ją dotknęła, ale też zwykłe codzienne chwile. Jest w tych pracach coś bardzo filmowego, zarówno autorka zdjęć jak i jej syn mają bardzo piękne rysy twarzy, które często pojawiają się hotelowych lustrach w miastach typu Cannes czy Monaco, co jeszcze bardziej nadaje narracji klimat przywołujący sceny znane z kina.

Carolle Benitah, Twelve

Carolle Benitah, Self Portrait in Red Curtain

Niestety większość prac, które oglądałem to coś w rodzaju efektu ubocznego rozwijającego się rynku fotografii artystycznej. Przeważnie są to kolejne formy kopiowania stylu najlepiej sprzedających się artystów, z naciskiem na niemiecki obiektywny dokument, który pozbawiony jakiegoś głębszego sensu staje się niezwykle nudny. Tego typu artystyczna strategia ma też ten minus, że ściśle zawężony temat przywraca hasło oryginalności w jego niezbyt zdrowym ujęciu: kto pierwszy zrobił cykl wielkoformatowych zdjęć czarnoskórych bliźniaków albinosów etc. Drugą zmorą przeglądów jest powtarzanie się modnych tematów: od kiedy pojawiło się hasło ‘Chiny’ zdjęcia nowych miast w trakcie budowy powracają nieustannie, tak że trudno sobie przypomnieć, czy to jakieś nowe, czy znów te same..

Poniżej zamieszczam kilka linków do może mniej wyjątkowych, ale wizualnie ciekawych projektów:

Andy Moxon

Kurt Tong

Tomoko Suwa

Jeff Vanderpool

Andrew Buurman

Adam Jeppesen

Pernille Koldbech Fich

Ferit Kuyas

Julieta Sans

Bethany Murray

Mimi Youn, meme by mimi

A ja tymczasem rzucam się w wir miasta:)

Aga znalazła, nie mogłem się oprzeć i wklejam też u siebie. Póki co zbieram siły po festiwalowym hardkorze…

Ponieważ znajomi coraz częściej pytają o program zbliżającego się festiwalu postanowiłem napisać parę zdań o wybranych wydarzeniach. Dla porządku: podobnie jak w zeszłym roku główna część programu składa się z prezentacji fotografii wybranego kraju oraz tematycznego zestawu indywidualnych wystaw, wybranych przez radę programową festiwalu. Program off, czyli program otwarty, pod pilnym okiem Kasi Gutkowskiej stał się już prawie całkiem niezależnym przeglądem, z powołanym specjalnie w tym celu osobnym jury wybierającym prace ze zgłoszeń, osobną stroną www oraz planowanym niezależnym katalogiem.

Krajem, który zagości na festiwalu w tym roku jest.. Polska. Zadanie bynajmniej nie łatwiejsze niż prezentacja obcego kraju, ale wygląda na to, że w efekcie wystawy w ramach prezentacji kraju będą w tym roku najważniejszą częścią programu festiwalowego. Cieszę się, że już pojawiają się opinie na temat zaproponowanego przez nas programu - pierwszą właśnie przeczytałem na blogu Ireneusza Zjeżdżałki. Poza dwoma wystawami zbiorowymi, prezentującymi historię polskiej fotografii XX wieku (kurator Wojciech Prażmowski), oraz najnowszych projektów (kurator Krzysztof Miękus), w programie znalazły się dwie specjalne wystawy indywidualne, o których warto wspomnieć osobno. Szczególnie bliska jest mi wystawa Zofii Rydet, która na zasłużoną pełną prezentację cyklu “Zapis socjologiczny” czekała przez wiele lat. Dzięki współpracy rodziną artystki mieliśmy okazję przeanalizować na nowo jej ogromne archiwa i wystawa zapowiada sie naprawdę dobrze. Kuratorem wystawy jest Andrzej Różycki, autor poruszającego filmu na temat Zofii Rydet, który będzie częścią wystawy.

Fot. Zofia Rydet, z cyklu Zapis socjologiczny, kolekcja prywatna

Ania Bujnowska i Piotrek Lelek podczas wyboru prac do wystawy Zofii Rydet, na której znajdzie się ponad 120 fotografii z cyklu Zapis socjologiczny

Druga wystawa będzie miała równie wyjątkowy charakter, ponieważ składają się na nią zdjęcia Stefanii Gurdowej, fotografki dopiero niedawno odkrytej, której portrety nie były jeszcze nigdy pokazywane.

Fot. Stefania Gurdowa

Osobne miejsce zajmuje w programie wystawa zatytułowana “Wenus Polska AD2008” której kuratorem i pomysłodawcą jest Adam Mazur. “Wenus Polska AD2008″ jest nawiązaniem do kultowej wystawy odbywającej sie w Krakowie, która w swoim czasie była ewenementem ze względu na cenzurę nagości w sferze publicznej. Do udziału w wystawie zostało zaproszonych ponad 20 artystów i artystek młodego pokolenia (min. Agata Bogacka, Basia Bańda, Karol Radziszewski, Jan Dziaczkowski, Magda Krajewska, Jan Smaga, Kuba Dąbrowski, Julita Wójcik i inni). Poniżej kilka prac, które prawdopodobnie znajdą się na wystawie.

Fot. Jan Smaga

Fot. Joanna Nowek, nadia1, częśc cyklu Uśpieni, 2006/7

Druga część programu to wystawy zebrane pod hasłem “Młodość”. Ze względu na taki wybór tematu będzie w niej mniej znanych nazwisk niż w roku poprzednim, za to więcej różnorodnych sposobów prezentacji i koncepcji artystycznych. Ponieważ pełny opis wystaw pojawi się niebawem na stronie festiwalowej oraz w katalogu i materiałach prasowych, wymienię tylko kilka, z których osobiście najbardziej się cieszę.

W efekcie naszego spotkania z Galerią Les Filles du Calvaire na ubiegłorocznych targach Paris Photo pokażemy w Krakowie wystawę Mohameda Bourouissy, autora jednych z najciekawszych zdjęć jakie oglądaliśmy w Paryżu. Autor w precyzyjny sposób odtwarza sytuacje z codziennego życia francuskich peryferii i z wykorzystaniem mieszkańców wykonuje zdjęcia utrzymane w estetyce snapshotu, ale w rzeczywistości dokładnie zaplanowane.

Fot. Mohamed Bourouissa, z cyklu Peripheries

Fot. Mohamed Bourouissa, La fenętre, z cyklu Peripheries, 2005

Na wystawie “Zatrzymani” zobaczyć będzie można akta osób zatrzymanych w związku wydarzeniami Czerwca 1956. Nad materiałami z archiwów IPN-u pracował Andrzej Kramarz, a wystawa znajdzie się w jednym z mieszkań zaadoptowanych na potrzeby festiwalu na ulicy Sebastiana.

Fot. z wystawy Zatrzymani

W Galerii Potocka zaprezentowany zostanie film Marka Raidpere, o którym pisałem już kiedyś tutaj.

Specjalnie dla festiwalu nowy cykl zdjęć przygotował JH Engström, jeden z najciekawszych fotografów młodego pokolenia, uczeń Andersa Petersena, którego prace pokazywaliśmy w ubiegłym roku. Wystawa znajdzie się w Galerii ZPAF i S-ka.

JH Engström, Bez tytułu, z cyklu Photocopies, 2008

JR, o którym też już pisałem na blogu (tutaj) wyklei nowymi zdjęciami jeden z budynków na Kazimierzu.

JR, instalacja w Berlinie, www.jr-art.net

O kilku innych wystawach i wydarzeniach festiwalowych napiszę jeszcze w miarę wolnego czasu. Niedługo powinna też wystartować nowa wersja oficjalnej strony www festiwalu z pełnymi informacjami (www.photomonth.com).
CDN.

PS. A tak wygląda festiwal w czasie tworzenia…

Tymczasowe biuro festiwalowe w Barace: Piotrek, Aga, Gutek, Iza, Bartek…

Przed chwilą policzyłem ile trwała oficjalna część przeglądów portfolio w Houston: co najmniej osiemnaście godzin rozmów na temat prezentowanych portfolio… Tym razem nie nie jestem w stanie wrzucić na bloga listy osób z którymi się spotkałem, zamiast tego kilka refleksji.

Zaczynam się zastanawiać, czy styl pracy wytworzony przez tych fotografów, którzy w ostatnich dziesięcioleciach wprowadzili fotografię do muzeów i nadali im wartość na rynku sztuki, a więc praca w systemie projektów realizowanych w seriach wielkoformatowych zdjęć, nie jest czymś, co dla większości fotografujących może być ślepą uliczką. Problem w tym, że są to schematy które skopiowane w powierzchowny sposób owocują totalną pustką. Powracam tu znów do mojego - być może nieprofesjonalnego - pytania o autentyczność fotografii. W sztuce jest rzeczą przyjętą oczekiwać od artysty szczerej wypowiedzi, natomiast większość z prac, które miałem okazję obejrzeć, pozostają w jakimś totalnym dystansie do ich autorów, którzy za to już myślą o ilości edycji i cenie danej serii.

Przeglądy portfolio zawsze zbierają wokół siebie najróżniejsze osobowości, zarówno amatorów jak i profesjonalistów. Houston pod tym względem wiele się nie różni od innych tego typu wydarzeń, jednak zdarzają się tam rzeczy, które na starym kontynencie trudno sobie wyobrazić. Mam na myśli pewną panią w średnim wieku, która wraz z mężem od 25 lat fotografuje pingwiny i lodowce, a obecnie wydaje własnym sumptem kolejny przyrodniczy album, którego produkcja kosztować będzie - bagatelka - 2.500.000$. Album jest oprawiony w naturalną skórę i ręcznie zszywany. Jak się dowiedziałem sama skóra to ponad 300.000$. Powinienem był spytać, czy albumy są oprawiane w skórę zwierząt, które państwo fotografują, ale chyba byłem zbyt oszołomiony.

Z zasady piszę na blogu tylko o tym, co sam chciałbym zapamiętać, a z FotoFest zapamiętam na pewno zdjęcia pochodzącego z Belgii Vincenta Delbrouck, który przez ostatnie 7 lat odwiedzał z aparatem kilka kubańskich domów i ulic. Kiedy spytałem, dlaczego zdecydował się akurat na to miejsce, powiedział że nie o to chodzi co sprawiło, że tam pojechał, ale o to, że tam wrócił. Przypomina mi to historię powstania książki “Sabine” Jacoba Sobola i jeśli miałbym w kliku słowach scharakteryzować twórczość Vincenta byłoby to spotkanie Jacoba Sobola z Jimem Goldbergiem - oczywiście tylko w przenośni, bo zdjęcia Vincenta mają swoją własną osobowość.

Na cykl z Kuby składają się utrzymane w stylistyce snapshotu zdjęcia, reprodukcje polaroidów oraz prywatnego notesu. Całość zostanie niedługo wydana w formie książki, oraz jeśli nic nie stanie na przeszkodzie zaprezentowana w formie wystawy także w Galerii ZPAF i S-ka.

Vincent Delbrouck, La Inmovilidad, www.vincentdelbrouck.be

Susan Meiselas podczas spotkania w Houston oraz na ekranie podczas wykonywania reprodukcji zdjęć w Kurdystanie

Niedawno Polaroid ogłosił koniec produkcji materiałów natychmiastowych, wywołując tym samym panikę wśród wielu fotografów dla których praca na tych materiałach była czymś więcej niż tylko wyborem jednego technicznego rozwiązania z wielu dostępnych. Polaroid, szczególnie materiały pozytywowo-negatywowe to materiał niezwykły, dający możliwość bardzo specyficzngo rodzaju pracy i odmiennej niż w przypadku tradycyjnych materiałów relacji z obiektem.

W poruszający sposób mówiła o tym na spotkaniu w ramach FotoFest Susan Meiselas opowiadając o swojej pracy w Kurdystanie. Meiselas podkreśliła jak ważna była dla niej możliwość pozostawienia portretowanym osobom natychmiastowej odbitki pozytywowej, a tym samym utrzymanie balansu między dawaniem a braniem. Fakt zawłaszczania cudzego życia poprzez fotografów dochodzi do powszechnej świadomości bardzo powoli, tym bardziej godne uznania są działania Meiselas, które w tym sensie były pionierskie.

Jako jedna z nielicznych fotografów o uznanej reputacji, członek Agencji Magnum, zaczęła tworzyć archiwa zdjęć różnych autorów, często amatorów, i wydawać je razem ze swoimi, przyznając w ten sposób, że pojedynczy fotograf nie może mieć monopolu na dostarczanie relacji z wydarzeń dotyczących tysięcy osób. We wczesnej fazie rozwoju internetu założyła elektroniczne archiwum pamięci (akaKurdistan) o kraju, który własnego archiwum nie posiada.

Temat archiwum intrygujący mnie zresztą od dawna pojawia się ostatnio coraz częściej w formie rozbudowanych opracowań (między innymi duża część wydanego niedawno drukowanego Obiegu), dziś wybieram się na wystawę do ICP zatytułowaną Archive Fever - Uses of the Document in Contemporary Art, zorganizowaną przy okazji wydania książki pod tym samym tytułem przez Okwui Enwezora. Na pewno napiszę coś więcej na ten temat, ale nie łatwo znaleźć mi tu czas na pisanie…

400 Dallas St, Houston, Texas