hordziej | blog

Nie da się ukryć, że na blogu zapanował chwilowy przestój. Przepraszam i zabieram się do pisania, chociaż od kilku dni nie mogę oderwać się od lektury Fotografa Wojciecha Bruszewskiego. Szczerze polecam, chociaż domyślam się, że książka będzie miała tyle samo miłośników co zagorzałych wrogów (strona internetowa książki tutaj). Na razie w ramach uzupełniania zaległości coś, co miało się pojawić przy okazji wpisu na temat fotografii i sztuki współczesnej, ale gdzieś się zapodziało…

Fot. Sławomir Elsner z cyku “Sławek”

Chodzi o zdjęcia Sławomira Elsnera, na które w formie pocztówek natknąłem się w siedzibie Rastra. Pocztówki zostały wydane przy okazji wystawy Elsnera pod tytułem “Sławek” z 2001 roku. Elsner w serii zdjęć wciela się w różne postaci: aptekarza, trenera sportowego, policjanta i tak dalej (w sumie 20 zdjęć). Na pierwszym wygląda jak aptekarz na rodzinnym zdjęciu, na drugim równie przekonywająco wypada w sportowym dresie, w związku z czym widz zaczyna się zastanawiać, kim naprawdę jest autor, skoro wizualne konwencje stroju i otoczenia okazują się być dezinformacją.

Fot. Sławomir Elsner z cyku “Sławek”

Schemat dosyć dobrze już znany, banałem byłoby wskazywać na jego postmodernistyczne źródła. To co mnie zaciekawiło najbardziej, to zestawienie tych prac z twórczością Dity Pepe, autorki znanych cykli portretów, w których autorka wcielała się między innymi w partnerki mężczyzn z różnych grup i subkultur. Porównanie tych prac w wyraźny sposób pokazuje odmienne podejście artysty, który w jednorazowy sposób wykorzystuje fotografię do swoich celów, oraz profesjonalnej fotografki, podejmujących wspólny temat.

Fot. Dita Pepe, z cyklu “Autoportrety z kobietami”

Dita Pepe używa średniego formatu, dba o dobre oświetlenie, pracuje jak zawodowy fotograf, dla którego techniczna jakość jest równie ważna, jak zawartość zdjęcia. Elsner używa małego formatu, prawdopodobnie slajdu, który nadaje pracom specyficzny koloryt, nieco nostalgiczny i sprawiający, że zdjęcia wydają się być wyciągnięte z jakiegoś prywatnego archiwum. Nie dba zbytnio o stworzenie perfekcyjnych odbitek, ale jego zdjęcia mają zniewalającą siłę: Elsner na wszystkich zdjęciach po prostu jest osobami, za które się podaje!

Fot. Dita Pepe, z cyklu “Autoportrety z mężczyznami”

Chyba każdy, kto studiował w ITF-ie przechodził fascynację zdjęciami Dity Pepe. Kiedy teraz patrzę na te zdjęcia, mam wrażenie, że w dużym stopniu brało się to z uznania dla jej perfekcjonizmu i świadomości ilości pracy włożonej w zaplanowany efekt. Elsner zaskakuje swoją lekkością: wydaje się, że właściwie nie musi nic robić, aby osiągnąć swój cel, jest jak postać z filmu Zelig Woody’ego Allena, wystarczy, że pojawi się w nowym otoczeniu i już jest inną osobą.

Zastanawiam się, czy nie jest też tak, że artyści posiadają większe przyzwolenie odbiorców na liczne metamorfozy i poszukiwanie nowych dróg, niż jest to w przypadku fotografów, lub inaczej mówiąc, czy fotografowie nie czują się bardziej zobowiązani do tworzenia dzieł rozpoznawalnych jednoznacznie już na płaszczyźnie czysto wizualnej? Po pierwszym entuzjastycznie przyjętym cyklu zdjęć Dita Pepe podjęła pracę nad kolejnymi, trzymając się raz obranej strategii jako swojego rozpoznawalnego stylu. W efekcie jej kolejne prace stają się coraz mniej atrakcyjne i coraz bardziej przewidywalne. Elsner zabawę w przebieranie się skończył, kiedy zebrał odpowiednią ilość zdjęć ilustrujących pewne zagadnienie, którym postanowił się zmierzyć, a na kolejnej wystawie w Rastrze prezentował już nie fotografie, ale rysunki, które mimo braku wizualnej łączności ze zdjęciami z cyklu “Sławek” wskazują na podobny kierunek myślenia co w poprzednich pracach autora.

This entry was posted on Friday, January 25th, 2008 at 7:12 pm and is filed under różne. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.